Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι γυναίκες που έριξαν τον τσάρο


Η απαρχή της επανάστασης του Φεβρουαρίου στο Πέτρογκραντ

Ο κόσμος, ως γνωστόν, άρχισε να αλλάζει πριν από έναν αιώνα με τις εξελίξεις στην τότε πανίσχυρη Ρωσία που οδήγησαν, εντέλει, στη δολοφονία της τσαρικής οικογένειας. Η περιβόητη Επανάσταση του Φεβρουαρίου σηματοδότησε την απαρχή της Ρωσικής Επανάστασης του 1917, επέφερε την παραίτηση του αυτοκράτορα Νικολάου Β’, το τέλος της αυτοκρατορίας και της δυναστείας των Ρομανόφ και, εντέλει, την άνοδο των Μπολσεβίκων στην εξουσία.

Σαν σήμερα έλαβαν χώρα, το 1917, διαδηλώσεις στην Αγία Πετρούπολη κατά την Παγκόσμια Ημέρα της γυναίκας, διαδηλώσεις που πρακτικά σηματοδότησαν την έναρξη της Επανάστασης του Φεβρουαρίου. Βεβαίως, ως το 1918 η Ρωσία χρησιμοποιούσε το Ιουλιανό Ημερολόγιο, το οποίο εκείνη την εποχή είχε καθυστέρηση 13 ημερών σε σύγκριση με το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Συνεπώς η 8η Μαρτίου αντιστοιχεί στις 23 Φεβρουαρίου του παλαιού ημερολογίου…

Το κίνημα διαμαρτυρίας

Η επανάσταση ξέσπασε ξαφνικά και κατόπιν αυτοσχεδιασμού. Οι εντάσεις εναντίον του τσαρικού καθεστώτος, μετατράπηκαν σε εξέγερση, της οποίας το επίκεντρο ήταν το Πέτρογκραντ, η σημερινή Αγία Πετρούπολη. Εντάσεις ελέω της ήττας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την εκατόμβη νεκρών και την πείνα που είχε οδηγήσει το 1916 σε πολύμηνες απεργίες στα εργοστάσια. Κατά τη διάρκεια της απεργίας των εργατών του εργοστασίου Πουτίλοφ, το οποίο και ήταν η μεγαλύτερη επιχείρηση του Πέτρογκραντ, έλαβαν χώρα επεισόδια με διάδοση φήμης αναφορικά με την δημιουργία σημείων παροχής άρτου βάση δελτίου, η οποία και προκάλεσε πανικό στον πληθυσμό. Την επομένη χιλιάδες άνεργοι εργάτες, μιας και το εργοστάσιο ανακοίνωσε ότι κλείνει, βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας «ψωμί» και «εργασία», αποτελώντας τον κινητήριο μοχλό ενός αυθόρμητου κινήματος διαμαρτυρίας, το οποίο δεν είχε κανέναν επαναστατικό χαρακτήρα.

Σαν σήμερα πριν από 102 χρόνια λοιπόν,  ανήμερα της παγκόσμιας ημέρας της γυναίκας, διάφορες πορείες γυναικών (φοιτήτριες, υπάλληλοι, εργάτριες σε εργοστάσια υφαντουργίας των προαστίων του Βίμποργκ) διαδήλωσαν στο κέντρο του Πέτρογκραντ. Η δράση τους έχαιρε της στήριξης εργατών οι οποίοι εγκατέλειψαν την εργασία τους, προκειμένου να ενωθούν με τις διαδηλώτριες. Οι τάξεις των διαδηλωτών ενισχύθηκαν, με τα συνθήματα να αποκτούν έναν περισσότερο πολιτικό χαρακτήρα. Στις φωνές ενάντια του πολέμου, οι απεργοί προσέθεσαν συνθήματα όπως «Ζήτω η Δημοκρατία» και, από επομένη, το κίνημα διαμαρτυρίας εξαπλώθηκε σε σχεδόν όλη τη χώρα.

Ο τσάρος Νικόλαος κινητοποίησε τις δυνάμεις καταστολής, τις επόμενες ημέρες πάνω από 2000 σκοτώθηκαν από πυρά αλλά, σταδιακά, οι στρατιώτες άρχισαν να τάσσονται στο πλευρό των διαδηλωτών. Η δε ανταρσία δύο συνταγμάτων, τα οποία έφεραν βαρέως το γεγονός πως είχαν ανοίξει πυρ εναντίον των «αδερφών εργατών» τους, άλλαξε άρδην τα δεδομένα και το πρωινό της 27ης Φεβρουαρίου 1917, στρατιώτες και εργάτες κατέλαβαν το οπλοστάσιο, μοίρασαν τουφέκια στον όχλο και κατέλαβαν στρατηγικές θέσεις της τότε πρωτεύουσας.

«Ειρήνη, ψωμί και γη»

Η κατάληξη, γνωστή. Ο Νικόλαος Β’ εξαναγκάστηκε σε παραίτηση τερματίζοντας την τσαρική εξουσία τεσσάρων αιώνων, ανέλαβε μια προσωρινή κυβέρνηση που με επικεφαλής τον φιλελεύθερο αριστοκράτη Γκεόργκι Λβοφ αλλά παράλληλα οι σοσιαλιστές είχαν σχηματίσει το δικό τους αντίπαλο όργανο, το Σοβιέτ (σ.σ. συμβούλιο εργατών) της Πετρούπολης. Η δυαδική εξουσία στη Ρωσία δεν κράτησε πολύ και η άφιξη του Βλάντιμιρ Λένιν, από εξορία στην Ελβετία και την υπομόνευσε ξεσηκώνοντας το προλεταριάτο κατά της κυβέρνησης με συνθήματα όπως «όλη η γη σε εκείνους που την καλλιεργούν» και «ειρήνη, ψωμί και γη». Εντέλει οι επικεφαλής των Μπολσεβίκων συνελήφθησαν, η προσωρινή κυβέρνηση αντικατέστησε τον Λβοβ με τον Ολεξάντρ Κερένσκι που απελευθέρωσε χιλιάδες πολιτικούς κρατούμενους αλλά εσωτερικές πιέσεις, όπως και η άνοδος της δημοτικότητας των Μπολσεβίκων, οδήγησαν σε μια δεύτερη Επανάσταση, την Οκτωβριανή, και την άνοδο του αριστερού καθεστώτος που… έζησε μέχρι το 1989.

Δημοσιεύτηκε στο «Scripta Manent» της Sportday στις 8 Μαρτίου 2019

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το καλύτερο link για live stream

Ανάλυση, δεδομένα και λάθη στο Μακεδονικό ζήτημα

10+1 συμπεράσματα από τις #ekloges2019