Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ρόδος. Η τελευταία ελληνική προσάρτηση


Ηταν 22 Ιανουαρίου 1830 όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία συμφώνησε, και υπέγραψε το πρωτόκολλο περιβόητο στο Λονδίνο με τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Ρωσία για την ανεξαρτησία της Ελλάδας.

Τα πρώτα της σύνορα ήταν οι ποταμοί Αχελώος στα δυτικά και Σπερχειός στα βόρεια. Η επαναφορά των συνόρων στη γραμμή Αμβρακικού - Παγασητικού έγινε με μεταγενέστερο πρωτόκολλο, το οποίο υπογράφτηκε το 1832. Η Θεσσαλία προσαρτήθηκε 50 χρόνια αργότερα, ως μέρος της Συνθήκης της Κωνσταντινούπολης, η Μακεδονία και η Ηπειρος αποκτήθηκαν με τις νίκες στους Βαλκανικούς Πολέμους το 1913 συμπαρασύροντας και την Κρήτη, όπου το ελληνικό «αίμα» έβραζε από δεκαετίας για συνένωση με την Ελλάδα, ενώ τα Δωδεκάνησα εντάχθηκαν στη χώρα το 1947 ως παραχώρηση από την Ιταλία, με την υπογραφή να πέφτει… σαν σήμερα, 7/3/1947.

Από τους Πέρσες στον Μουσολίνι

Τα Δωδεκάνησα δεν είναι… 12, αλλά αποτελούνται από συνολικά 111 νησιά, με μεγαλύτερα τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κω και μικρότερα την Κίναρο, το Γυαλί και το Φαρμακονήσι ενώ υπάρχουν καμιά 80αριά άλλα πολύ μικρά και τα περισσότερα ακατοίκητα. Εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης δέχθηκαν καταστρεπτικές επιδρομές από τους Πέρσες, τους Σαρακηνούς, τους Βενετούς, τους Γενουάτες, τους Σταυροφόρους και τους Τούρκους (Σελτζούκους και Οθωμανούς) ενώ από το 1309 περιήλθαν στην εξουσία των Ιωαννιτών Ιπποτών. 

Το 1522 καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς και παρέμειναν εκεί καίτοι στην Επανάσταση του ’21 ξεσηκώθηκαν και στην περιοχή. Το 1830, μαζί με τη Σάμο, παρέμειναν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με αντάλλαγμα την Εύβοια. Το 1912 καταλήφθηκαν, εν μέσω Βαλκανικών Πολέμων και με την αυτοκρατορία των Οθωμανών να καταρρέει, από τους Ιταλούς και τη συνθήκη των Σεβρών το 1920 τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν παραχωρούνταν στην Ελλάδα (με εξαίρεση τη Ρόδο). 

Ωστόσο η ατυχής και τραγική έκβαση της Μικρασιατικής Εκστρατείας έδωσε την ευκαιρία στους Ιταλούς να υπαναχωρήσουν και με την άνοδο του Μπενίτο Μουσολίνι, να τα διατηρήσουν. Στις αρχές, δε, του 1939 ο Μουσολίνι είχε εκπονήσει σχέδιο εγκατάστασης στη Δωδεκάνησο, εντός μιας πενταετίας 100.000 φασιστών του αλλά ελέω της κήρυξης του πολέμου, δεν υλοποιήθηκε. Μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών το 1943, «κύριοι» των Δωδεκανήσων έγιναν οι Γερμανοί και μετά την παράδοση της χιτλερικής Γερμανίας τον Μάιο του 1945, η Μεγάλη Βρετανία.

Η αποδοχή του… Μολότοφ


Ηταν η «χρυσή» ευκαιρία για την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στο ελληνικό κράτος και δεν πήγε χαμένη. Στη Διάσκεψη Ειρήνης των νικητριών δυνάμεων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στο Παρίσι, τέθηκε (δια του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Τσαλδάρη) και το θέμα των νησιών, μαζί με τη βόρεια Ηπειρο, τα ελληνικοβουλγαρικά σύνορα και την Κύπρο. Ωστόσο μόνο το θέμα των Δωδεκανήσων συζητήθηκε και… πάλι καλά μιας και τότε ο Ιωσήφ Στάλιν και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ ήθελαν να δοθούν στην Τουρκία και, ορισμένα, στη… Λιβύη. 

Εντέλει όμως και σε μια απρόσμενη στροφή της πολιτικής της, η ΕΣΣΔ συναίνεσε, με δήλωση στις 27 Ιουνίου 1946 από τον υπουργό Εξωτερικών Βιάτσεσλαβ Μολότοφ, με μοναδικό όρο την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα είχε περάσει στην αγγλική σφαίρα επιρροής και ο Στάλιν το είχε αποδεχθεί, δεν υπήρχε λόγο για περαιτέρω ασχολία της ΕΣΣΔ μαζί μας…

Πρώτος διοικητής των Δωδεκανήσων ανέλαβε ο αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης, με πολιτικό σύμβουλο τον πανεπιστημιακό και δικαστικό Μιχαήλ Στασινόπουλο, μετέπειτα πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7 Μαρτίου 1948, και επίσημα τα νησιά έγιναν ελληνικά ύστερα από 638 χρόνια σκλαβιάς και το 1955 τα Δωδεκάνησα έγιναν νομός με πρωτεύουσα τη Ρόδο.

Δημοσιεύτηκε στο «Scripta Manent» της «Sportday» στις 7 Μαρτίου 2019

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το καλύτερο link για live stream

Ανάλυση, δεδομένα και λάθη στο Μακεδονικό ζήτημα

10+1 συμπεράσματα από τις #ekloges2019