Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Eνα ακόμη απίθανο Copa America


170.000 κόσμου (!) παρακολούθησε το 1989 στο «Μαρακανά» τον αγώνα ανάμεσα σε Βραζιλία και Ουρουγουάη (1-0 με γκολ του Ρομάριο), προσέλευση που αποτελεί ρεκόρ στην ιστορία του Copa America. Διότι… αυτό είναι. Το Μουντιάλ των νοτιοαμερικάνων.
Το τρόπαιο που ενίοτε έχει μεγαλύτερη αξία κι από του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

To Copa America είναι ένα τουρνουά που…
  • διεξάγεται… όποτε τους σηκωθεί στη Λατινική Αμερική.
  • παίζουν και Ασιάτες, και Αμερικανοί, οσονούπω και Αυστραλοί.
  • στον τελικό φτάνει συνήθως η Αργεντινή.
  • το τρόπαιο κατακτά συνήθως η Ουρουγουάη.
  • έχει εμφανιστεί κοτζάμ Μαραντόνα να φορά τη φανέλα με το 6.
Ή κάπως έτσι… Copa America έχει φέτος στη Βραζιλία, Copa America έχει του χρόνου σε Κολομβία και Αργεντινή (η πρώτη συνδιοργάνωση στα χρονικά του) και, βάσει προγράμματος, έχει ξανά το 2024 στο Εκουαδόρ. Είπαν ότι θα το κρατήσουν ανά 4ετία. Εκτός κι αν το 2020 ο Λίο ο Μέσι παραμένει… άκουπος, οπότε μπορεί να φτιάξουν άλλο ένα, ας ‘ούμε.

Ουδείς παραξενεύεται που είναι το μοναδικό τουρνουά στον κόσμο που ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε… του χρόνου: το Copa America του 1937 άρχισε τον Δεκέμβριο του ’36 στην Αργεντινή και ολοκληρώθηκε την 1η Φεβρουαρίου ’37…

Και, βάλτε και στα περίεργα ότι το 1979, ο 18χρονος τότε Ντιέγο Μαραντόνα φορούσε τη φανέλα με το… 6 επειδή το 10 είχε δοθεί στο Κάρλος Ανχελ Λόπες της Ράσινγκ. Στη φωτό, η χειραψία του νεαρού Ντιέγο με τον Ζίκο στο Βραζιλία – Αργεντινή 2-1.

Το σύστημα και οι guests

Οι δε προσκλήσεις, οι guests που λέγαμε και στο χωριό μου, στο μαγευτικό Στράτφορντ του Καναδά; Εδωσαν λύση στο εξής δισεπίλυτο πρόβλημα: 
«Πόσοι και ποιοι θα παίζουμε, διάολε;». 

Η Λατινική Αμερική συμπεριλαμβάνει δέκα χώρες. Με δέκα συμμετοχές έχουν γίνει τουρνουά με κάθε τρόπο: σε έναν όμιλο (που κράτησε κάνα δίμηνο), σε δύο ομίλους των πέντε (αλλά δεν είχαν προημιτελικά, και τους χαλάει), σε τρεις ομίλους (ναι, έναν των τεσσάρων και δύο των τριών), χωρίς διοργανώτρια αλλά όπου να’ ναι, ακόμη ακόμη και με την κάτοχο να περνάει απευθείας στα ημιτελικά του επόμενου. Εντέλει, το 1993 κάποιος έξυπνος είχε την ιδέα: και δεν καλούμε κανέναν από τον βορρά; Ε, αφίχθησαν στο Εκουαδόρ (aka Ισημερινός) οι ΗΠΑ και το Μεξικό. Καλή ιδέα αλλά τι γίνεται ότι η μία, ή και η άλλη, ή και οι δύο, δεν μπορούν (τα παλικάρια);

Εξ ου και εμφανίστηκαν, στο Copa America, της Αμερικής δηλαδή, η Κόστα Ρίκα, Τζαμάικα, η Ονδούρα και η… Ιαπωνία (το 1999). Και το ’16, στο περιβόητο Copa América Centenario (ήτοι, εορταστικό για τα 100 χρόνια της διοργάνωσης) έγινε κάτι έξυπνο: κάλεσαν και τις βόρειες, ο αριθμός των συμμετοχών έφτασε τις 16 (έστω παρουσία Αϊτής και Παναμά, που έκαναν ντεμπούτο και σιγά μην ξαναδούν χαρά στα σκέλια). Copa America όλης της Αμερικής, όχι μόνο της νότιας. Το σκέφτονται για μελλοντικά να το καθιερώσουν, ποιο Gold Cup με τις Γουαδελούπες και τις Κούβες, τώρα;

Εφέτο (sic) τόσο οι Γιάνκηδες των ΗΠΑ όσο και οι Μεξικανοί την έκαναν γυριστή και αρνήθηκαν την πρόσκληση για τις μαγευτικές παραλίες της Βραζιλίας. Και αντ’ αυτού θα εμφανιστεί η Ιαπωνία, για δεύτερη φορά (και για πρώτη με τα… δεύτερα στο ρόστερ), και το Κατάρ.

Το Κατάρ ρε φίλε. Που μια χαρά ομάδα έχει φτιάξει, πήρε και το Copa Asia και υπέγραψε συμβόλαιο να παίξει και του χρόνου, στο αργεντινοκολομβιανό τουρνουά. Έλα όμως που το χρόνου δεν μπορούν οι Γιαπωνέζοι αφού διοργανώνουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες και έχουν ντράβαλα.
Οπότε, τι γίνεται; Βράζει και χύνεται; Ουδόλως. Θα εμφανιστούν καγκουρό στις Ανδεις μιας και προσκλήθηκε η εθνική ομάδα της Αυστραλίας.

Η οποία Αυστραλία είναι η πιο παρτουζιάρα χώρα, μακράν της δεύτερης. Γεωγραφικά υπάγεται στην Ωκεανία, αθλητικά στην Ασία και μουσικά στην Ευρώπη (Eurovision, γαρ).

Σύστημα και φαβορί

Πάμε λοιπόν: 12 ομάδες (οι δύο μη νοτιοαμερικάνικες), τρεις όμιλοι των τεσσάρων, περνούν στην 8άδα και οι δύο καλύτερες τρίτες σε μια διοργάνωση όπου έχει εμφανιστεί ομάδα στον τελικό η οποία δεν είχε κάνει ούτε νίκη: η Παραγουάη το 2011 έκανε μόνο ισοπαλίες και στα νοκ άουτ απέκλεισε Βραζιλία και Βενεζουέλα στα πέναλτι, για να ηττηθεί με 3-0 στον τελικό (φυσικά από την Ουρουγουάη…).

Ποια θα το πάρει; Ιδού οι αποδόσεις.

Βραζιλία
2.20
Αργεντινή
4.50
Ουρουγουάη
9.00
Κολομβία
9.00
Χιλή
10.00
Περού
18.00
Παραγουάη
25.00
Εκουαδόρ
35.00
Ιαπωνία
35.00
Βενεζουέλα
50.00
Βολιβία
75.00
Κατάρ
100.00


Στο δίφραγκο η πρωτιά

Η «σελέστε» έχει 15 τρόπαια, πολυνίκης στον θεσμό και, δη, σε 21 παρουσίες σε τελικό. Βαριά φανέλα η Ουρουγουάη, και πώς να την υποτιμήσεις... Με Σουάρες και Καβάνι ταξίδεψε στη Βραζιλία, με Γοδίν και Χιμένες στα στόπερ για ξύλο και αποβολές και με τον δάσκαλο Οσκαρ Ταμπάρες σταθερά στον πάγκο από το 2006.

Στο δε όμιλο, τον 3ο, έπεσε με Χιλή, Εκουαδόρ και Ιαπωνία. Καλοδουλεμένη ομάδα, με βλέψεις, μια χαρά το δίφραγκο για πρωτιά στο γκρουπ, παίζει με τους Χιλιανούς στο τελευταίο αλλά οι κάτοχοι των τελευταίων δύο τροπαίων διάγουν αγωνιστική κρίση. Δεν είναι η παλιά, καλή Χιλή.

Το ΠΑΣΟΚ και ο (6χρονος) Μέσι

Τη χρονιά που η διασπάστηκε η Τσεχοσλοβακία με τη «Βελούδινη Επανάσταση», που ο Αντώνης Σαμαράς ίδρυσε την Πολιτική Ανοιξη και που ο Ανδρέας Παπανδρέου νίκησε στις εκλογές και σχημάτισε (τελευταία του) κυβέρνηση με Πεπονή, Αρσένη, Παπούλια, Τσοχατζόπουλο, Γεννηματά, Ευάγγελο Γιαννόπουλο και Μελίνα Μερκούρη… ε, από τότε έχει η Αργεντινή να κατακτήσει διεθνές τρόπαιο.


Ηταν το 1993 στο Εκουαδόρ έχοντας ως καλύτερο παίκτη τον κίπερ Σέρχιο Γκοϊκοετσέα και ηγέτη τον Γκαμπριέλ Μπατιστούτα. Τότε δηλαδή που ο Μέσι ήταν μόλις 6 ετών…

Η «αλμπισελέστε» έπεται, της Ουρουγουάης με 14 τρόπαια κι άλλους τόσους χαμένους τελικούς, εκ των οποίων τέσσερις στα τελευταία πέντε νοτιοαμερικάνικα τουρνουά. Loser; Και λίγα λες. Μην ήρθε η ώρα της; Με τον Λιονέλ Σκαλόνι συνεχίζει στον πάγκο, παρά την πίεση για την κατάκτηση βγάζει ηρεμία και ο ίδιος δεν τρέφει αυταπάτες. Ο δε Λιονέλ Μέσι (ξανά μανά) πήγε να αποσυρθεί αλλά το μετάνιωσε και θα είναι παρών. Σημαντικό ότι στο ρόστερ έγινε σταδιακά ανανέωση και από τους… παλιούς απέμειναν μόνο οι Οταμέντι, Ντι Μαρία, Μέσι και Αγουέρο.

Το βραζιλιάνικο απόλυτο και ο Ρομάριο

Ενα από τα μεγαλύτερα παράδοξα, και συνάμα ερωτήματα, του Copa America είναι η Βραζιλία. Η οποία δεν είναι όχι στην πρώτη, μα ούτε καν στη δεύτερη θέση των νικητών: 8 τρόπαια, τρίτη θέση. Από τα δε οκτώ τρόπαια της «σελεσάο», τα μισά (και ισάριθμα… πρώτα της – 1919, 1922, 1949 και 1989) ήρθαν ενώ ήταν διοργανώτρια. Οπως φέτος. Μόλις το 1997 τα κατάφερε… και εκτός έδρας αλλά από το 2007 πάντα αποτύγχανε. Εξήγηση υπάρχει καθώς συχνά η Βραζιλία υποτιμούσε τη διοργάνωση και έστελνε αποστολές κυρίως με παίκτες των ντόπιων συλλόγων και όχι με αστέρια που έπαιζαν σε μεγάλα ευρωπαϊκά clubs.


Το έσχατο, έως φέτος, Copa America που φιλοξενήθηκε επί βραζιλιάνικου εδάφους ήταν… 40 χρόνια μετά το προηγούμενο: το 1989 και με νέο σύστημα διεξαγωγής, σε δυο ομίλους των πέντε,  και μετά με τελικό όμιλο των τεσσάρων. Τελικός δεν υπήρχε, όμως τα βιβλία της ιστορίας αναφέρουν ως τελικό τον τελευταίο  αγώνα Βραζιλία – Ουρουγουάη (σε μια… διαβολεμένη σύμπτωση, όπως το 1950) όπου οι γηπεδούχοι θα κερδίσουν 1-0 με γκολ του Ρομάριο.

Σα να… φοβούνται λίγο, που διοργανώνουν το Copa America, οι Βραζιλιάνοι, ενθυμούμενοι τις αποτυχίες με το Μουντιάλ του 1950 και του 2014. Η «σελεσάο» δεν έχει κατακτήσει τίτλο από το 2007, από την εθνική (σε πάγκο και ενδεκάδα) πέρασε ο… κάθε πικραμένος όμως, επί Τίτε, η αλήθεια είναι ότι γίνεται καλή δουλειά και οριακά (και ελέω Βελγίου) δεν ήταν στα ημιτελικά του Μουντιάλ της Ρωσίας. Και είναι τέτοια η ομαδικότητα των «καριόκας» που η απώλεια του Νεϊμάρ δεν προβλημάτισε (υπάρχει ο Νέρες του Αγιαξ), αφού λύσεις υπάρχουν. Και, μεταξύ μας, χωρίς Νεϊμάρ (ως ακραιφνής φιλοΒραζιλιάνος) είμαι πολύ πιο αισιόδοξος…

80 χρόνια μετά

Από το 2001 που διοργάνωσε, και κατέκτησε (χωρίς καν να δεχθεί γκολ!) το Copa America η Κολομβία έχει αυξήσει τον πήχη των προσδοκιών αλλά εδώ και μια 5ετία, που το ρόστερ της είναι εξαιρετικό, απογοητεύει. Ενδεικτικός ο αποκλεισμός στα ημιτελικά, το ’16 από τη Χιλή, ούσα άθλια στο γήπεδο.

Αλλαγή σελίδας καθώς ο Αργεντινός Χοσέ Πέκερμαν αποχώρησε μετά από επταετία και τα ηνία δόθηκαν στον κοσμογυρισμένο Πορτογάλο Κάρλος Κεϊρόζ. Ομολογουμένως το ρόστερ της είναι από τα καλύτερα της διοργάνωσης (Μίνα, Μπόρχα, Μπάριος, Κουαδράδο, Φαλκάο κλπ.) παρότι απουσιάζει ο σταρ Κιντέρο.

Σημειωτέον ότι πέρασαν 80 χρόνια και ο Αγγλος Τζακ Γκρίνγουελ παραμένει ο μόνος μη Ευρωπαίος προπονητής που έχει κατακτήσει το Copa America (το 1939 με το Περού). Ο Κεϊρόζ, καίτοι γεννημένος στη Μοζαμβίκη, έχει πορτογαλική υπηκοότητα…

Δεν μπορώ να φανταστώ πώς συνάδει η αμυντικογενής, ως τη βλέπαμε επί οκταετία στο Ιράν, λογική του Κεϊρόζ με το φύσει επιθετικό παιχνίδι των «καφετέρος», ωστόσο είναι ένα γάμος που έχει ενδιαφέρον. Και από την Κολομβία λείπει μια μεγάλη πορεία τελευταία, πληρώνει διπλασιασμό για να είναι στα ημιτελικά. Όχι και απίθανο…

Η έκπληξη;

Από τη στιγμή που ανέλαβε το Μουντιάλ του 2022 επικρατούσε ο φόβος να γίνει η χειρότερη διοργανώτρια, αγωνιστικά, στην ιστορία. Αρχικά δόθηκαν υπηκοότητες σε Λατινοαμερικάνους και Ασιάτες, δεν απέδωσε και έγινε restart επενδύοντας στο ταλέντο και την ομοιογένεια και έχοντας τον άλλοτε δάσκαλο των ακαδημιών της Μπαρτσελόνα, Φέλιξ Σάντσες, στον πάγκο. Η κατάκτηση του περσινού Κυπέλλου Ασίας ήταν η κορυφαία στιγμή για το Κατάρ και θα λάβει μέρος, φέτος και του χρόνου, στο Copa America για να συλλέξει εμπειρίες. Σταρ φυσικά ο φορ Αλμόζ Αλί της Αλ Ντουχαΐλ που σκοράρει κατά… ριπάς.

Γενικώς στο Κατάρ γίνεται πολύ καλή δουλειά. Επεσε βέβαια σε όμιλο με Αργεντινή, Κολομβία και Παραγουάη ωστόσο αν τυχόν κάνει μια νίκη και δεν… εκτεθεί στα άλλα ματς, έχει κάποιες ελπίδες ακόμη και για πρόκριση. Εχει συμβεί να προκρίνεσαι με 3 βαθμούς από τον όμιλο, όπως η Παραγουάη το 2011 ή, ακόμη ακόμη, η Κόστα Ρίκα το 2004.

Μια τυχόν νίκη, επί της Παραγουάης ας πούμε, άρα 3 βαθμοί στον όμιλο, πληρώνει 4.50.

Κατά τα λοιπά… 
  1. Περού: δύναμη… δεν το λες αλλά στα Copa America κάνει πορείες, ενδεικτικό ότι τα τελευταία 20 χρόνια δεν έχει αποκλειστεί από τον όμιλο, το ’11 και το ’15 ήταν μάλιστα στην 3η θέση και στην τελευταία διοργάνωση στην 8άδα. Και ο Ρικάρδο Γκαρέκα είναι από τους (πολύ) καλούς προπονητές, το πήγε και σε Μουντιάλ ύστερα από 36 χρόνια.
  2. Βολιβία: μακράν η πιο αδύναμη ομάδα από τις δέκα της Λατινικής Αμερικής και σπάνια κάνει κάποια πορεία. Οχι τυχαίο ότι κατέκτησε το τρόπαιο μόνο όταν διοργάνωσε το τουρνουά στο υψόμετρο, το μακρινό 1963 ενώ το ’97 ήταν στον τελικό χάνοντας από την (προετοιμασμένη κατάλληλα) Βραζιλία.
  3. Βενεζουέλα: το ποδόσφαιρο, λένε, είναι το όπιο των λαών και στη Βενεζουέλα, όπου η πολιτική κρίση έχει επιφέρει τη μεγαλύτερη φτώχια της ιστορίας, περιμένουν πώς και πώς το φετινό Copa America. Ο Ραφαέλ Ντουνταμέλ στον πάγκο είναι ο ηγέτης ενός ρόστερ που, στη βραδιά του, ίσως κλέψει την παράσταση.
  4. Παραγουάη: από τα προημιτελικά του Μουντιάλ 2010 και τον τελικό του Copa America 2011, έχει μπει σε μια μακρά αγωνιστική κρίση, όχι τυχαίο ότι ήταν απούσα σε δύο σερί Παγκόσμια Κύπελλα. Η επιλογή του Κολομβιανού Χουάν Κάρλος Οσόριο δεν βγήκε και αφίχθη άρον άρον τον Φεβρουάριο ο Εδουάρδο Μπερίσο. Το ότι κλήθηκε στα 36 του ο γνωστός μας Οσκαρ Καρδόσο, λέει πολλά.
  5. Χιλή: της είχε γίνει… ψύχωση να κερδίσει ένα διεθνές τρόπαιο και κατόρθωσε να πάρει δύο συνεχόμενα Copa America... πανομοιότυπα. Στα πέναλτι απέναντι στην Αργεντινή. Ωστόσο το έργο των Μπιέλσα, Σαμπαόλι και Πίτσι τερματίστηκε μετά την αποτυχία πρόκρισης στο Μουντιάλ της Ρωσίας και ο Κολομβιανό Ρεϊνάλδο Ρουέδα αφίχθη αλλά αμφισβητείται έντονα.
  6. Εκουαδόρ: η 4η θέση, στο τουρνουά που οργάνωσε, το 1993 αποτελεί ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει εδώ και χρόνια σε Copa America, σε αντιδιαστολή όμως είχε συνεχόμενες συμμετοχές στο Μουντιάλ. Μετά τα μη πρόκριση στα τελικά της Ρωσίας αφίχθη ο Κολομβιανός Ερνάν Νταρίο Γκόμες που είχε οδηγήσει το ίδιο (το 2002), αλλά και τον Παναμά (πέρυσι) σε Μουντιάλ.
  7. Ιαπωνία: έχει μετάσχει ξανά σε Copa America ως προσκεκλημένη, το 1999 αλλά δεν κατόρθωσε να περάσει από τον όμιλο, κάνοντας μόνο μια ισοπαλία σε τρία ματς. Πρακτικά η ομάδα του Χαζίμε Μοριγιάσου κάνει… πρόβα τζενεράλε ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο το 2020, εξ ου και κλήθηκαν αρκετοί νεαροί στην αποστολή.
Το σύστημα διεξαγωγής, τα «σταυρώματα» κι ένας σπάνιος τελικός

Το σύστημα διεξαγωγής είναι σχετικά απλό λοιπόν. Πόσο πιθανός είναι ένας τελικός που δεν έχουμε δει ποτέ σε Παγκόσμιο Κύπελλο αλλά έχει εμφανιστεί σε Copa America, ήτοι Βραζιλίας – Αργεντινής;

Κατ’ αρχάς, οι όμιλοι.

Copa America 2019, group stage
1ος όμιλος
2ος όμιλος
3ος όμιλος
Βραζιλία
Αργεντινή
Ουρουγουάη
Βολιβία
Κολομβία
Εκουαδόρ
Βενεζουέλα
Παραγουάη
Ιαπωνία
Περού
Κατάρ
Χιλή


Και ιδού και το bracket, ήτοι τα σταυρώματα στα προημιτελικά και μετά.


 Όπερ μεθερμηνευόμενον, Βραζιλία και Αργεντινή δεν γίνεται να συναντηθούν νωρίτερα από τον τελικό αν και οι δύο τερματίσουν πρώτες στους ομίλους τους. Απίθανο δεν το λες καθώς τόσο η «σελεσάο» όσο και η «αλμπισελέστε» είναι φαβορί στους ομίλους τους και μπορούν να καταλάβουν την πρώτη θέση. Ερώτημα αν η Κολομβία κάνει τη… ζημιά στην Αργεντινή αλλά μετράει ότι αναμετρώνται στην 1η αγωνιστική και όχι, π.χ., στην 3η.

For the record, το να είναι Βραζιλία – Αργεντινή το ζευγάρι του τελικού πληρώνει 3.00.
Και τούτο έχει συμβεί 10 φορές επί συνόλο 45 τουρνουά, ήτοι 22,22%. Όχι και μικρό ποσοστό. Εξ αυτών των δέκα όμως, δεν ήταν όλοι… τελικοί, ήτοι ένα ματς στο τέλος του τουρνουά, αφού επτά φορές (1921, 1925, 1945, 1946, 1957, 1959 και 1991) συναντήθηκαν στο πλαίσιο ομίλου (και το μεταξύ τους ματς, καθότι τερμάτισαν στην πρώτη δυάδα, θεωρήθηκε ως «τελικός»). 


Πρακτικά λοιπόν, μόνο τρεις φορές πήγαν σε τελικό. Τελικό… κανονικά και με το νόμο. Πότε;
  • Το 1937 ισοβάθμησαν στην κορυφή ομίλου επτά ομάδων και η Αργεντινή νίκησε 2-0 στο Μπουένος Αϊρες, στην παράταση, με ισάριθμα γκολ του Βισέντε Ντε λα Μάτα της Ιντεπεντιέντε.
  • Το 2004, Αργεντινή – Βραζιλία 2-2 (20’ Κίλι Γκονζάλες, 87’ Ντελγάδο / 45’ Λουιζάο, 93’ Αντριάνο) και η «σελεσάο» το πήρε με 4-2 στα πέναλτι, στη Λίμα του Περού, είχαν αστοχήσει Ντ’ Αλεσάντρο και Χάιντζε.
  • Το 2007, Βραζιλία – Αργεντινή 3-0 (4’ Μπαπτίστα, 40’ αυτ. Αγιάλα, 69’ Ντάνι Αλβες) στο Μαρακαΐμπο της Βενεζουέλας.
Κοντολογίς δέκα «τελικοί» μεταξύ τους αλλά μόνο τρεις κανονικοί… τελικοί, στους οποίους η «σελεσάο» είναι αήττητη στα 90λεπτά.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το καλύτερο link για live stream

Ανάλυση, δεδομένα και λάθη στο Μακεδονικό ζήτημα

10+1 συμπεράσματα από τις #ekloges2019