Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Μέγας Αλέξανδρος ή… Αγιος Μάρκος; Μια απίστευτη και απίθανη ιστορία…


Στη συνοικία των Κοπτών του Καΐρου βρίσκεται ο μεγάλος καθεδρικός ναός του Αγίου Μάρκου. Ευαγγελιστής όσο έζησε στην Αίγυπτο, διέμενε στην Αλεξάνδρεια ιδρύοντας της εκκλησία της πόλης και, κατόπιν, της περιοχής γενικότερα, καίτοι ως θρησκεία παρέμεινε… κρυφή στη ρωμαϊκή περίοδο.
 
Ο Μάρκος ήταν μαθητής του Αποστόλου Παύλου, αργότερα και του Πέτρου και θεωρείται ως ο συγγραφέας του «Κατά Μάρκον Ευαγγελίου», το οποίο περιλαμβάνεται στην Αγία Γραφή. Τον περίμενε μαρτυρικός θάνατος την Κυριακή του Πάσχα του 68 μ.Χ. καθώς όχλος από ειδωλολάτρες τον έσυρε στους δρόμους και τον σκότωσε. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 25 Απριλίου.

Υπάρχει μεγάλο παρασκήνιο όμως αναφορικά με τα λείψανα του Αγίου Μάρκου, που λέγεται ότι φυλάσσονταν κάπου μυστικά μέχρι το 828 μ.Χ., οπότε μεταφέρθηκαν από δύο εμπόρους (ο Τρίμπιουνους και ο Ρούστικους) στη Βενετία και έκτοτε φυλάσσεται στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. 

 
Η μεταφορά ήταν… θρίλερ αφού οι δύο έμποροι κάλυψαν τα λείψανα κάτω από πολλά κομμάτια χοιρινού (!) ώστε οι Μουσουλμάνοι να αποφύγουν να κάνουν έλεγχο (μιας και σιχαίνονται το εν λόγω κρέας). Προς τι η.. απαγωγή; Λέγεται ότι ο ένας πλούσιος ντόπιος είχε ακούσει ιστορίες για ένα μεγάλο θησαυρό πέριξ ενός παλιού μνημείου, που είχε γίνει εκκλησία και έστειλε εργάτες να σκάβουν ολημερίς, μέχρι να τον βρουν. Εκεί ήταν και τα λείψανα, που… απήχθησαν, μεταφέρθηκαν στη Βενετία και παραδόθηκαν στον Δόγη Τζουστινιάνο Παρτιτσιπάτσιο ο οποίος… κατήργησε από πολιούχο τον Αγιο Θεόδωρο και έχτισε την περίφημη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.

Τα χαμένα στοιχεία

Υπάρχει όμως και μια άλλη ερμηνεία που, αν αληθεύει, αφορά στη μεγαλύτερη γκάφα στην ιστορία (!). Η τελευταία καταγεγραμμένη αναφορά για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αίγυπτο ήταν του ιστορικού Ιμπν Αμντ αλ Χακάμ το 650 μ.Χ. Εκτοτε, στην επόμενη χιλιετία οι ιστορικοί Αλ Μασούντι και Λέων ο Αφρικανός είχαν κάνει λόγο για ένα «τεράστιο τάφο που μοιάζει με παρεκκλήσι και τον έχουν σε μεγάλη υπόληψη οι Μωαμεθανοί», προσθέτοντας πως είχε ταφεί εκεί ο Μέγας Αλέξανδρος. Κάποτε. 

 
Πού πήγε λοιπόν ο Μέγας; Σύμφωνα με τη θεωρία του Βρετανού ιστορικού Αντριου Τσαγκ, στη… Βενετία, υποστηρίζοντας ότι οι προαναφερθέντες Βενετσιάνοι έμποροι δεν έκλεψαν τα λείψανα του Μάρκου αλλά του… Αλεξάνδρου! Ο Τσαγκ στηρίχτηκε στην περιγραφή του Λιβάνιου από τον 4ο αιώνα μ.Χ, που περιέγραφε πού ήταν ακριβώς ο τάφος στην Αλεξάνδρεια. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης, αν και νεκρός επί επτά αιώνες, ήταν «απειλή» για τον υπό άνοδο Χριστιανισμό μιας και λατρευόταν ως θεός στην περιοχή. 

Η επικρατούσα θεωρία είναι, ότι το μαυσωλείο του Αλέξανδρου καταστράφηκε το 392 μετά από συγκρούσεις Χριστιανών και Παγανιστών, με τους πρώτους να ισοπεδώνουν ναούς και μνημεία. Αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής δείχνουν το μέγεθος του μένους.

Ενας τάφος… για δύο

Ο Τσαγκ παρατήρησε λοιπόν, ότι αμέσως μετά την τελευταία αναφορά του Λιβάνιου, ξεκινούν αναφορές για τον τάφο του ευαγγελιστή Μάρκου, από το 393 μ.Χ. και εντεύθεν. Αν και νεκρός από το 68 μ.Χ. δεν υπάρχει για τρεισήμισι αιώνες καμιά αναφορά στο πού βρισκόταν, παρά μόνο… μετά.
Φαίνεται λοιπόν, ότι ο τάφος του αγίου Μάρκου πήρε τη θέση του τάφου του Αλέξανδρου ως ο κεντρικός και πιο σημαντικός τόπος λατρείας στην Αλεξάνδρεια. 

Ηταν άλλωστε πολύ κοινή η μετονομασία και προσαρμογή ειδωλολατρικών ναών σε χριστιανικούς, την εποχή εκείνη. Και είναι επίσης πολύ πιθανό, να χρησιμοποίησαν την ίδια σορό, δεδομένου ότι, προφανώς, δεν διέθεταν τη σωρό του Αγίου Μάρκου. Δηλαδή, απλά της άλλαξαν την ταυτότητα. 



Αλήθεια ή όχι, μια εξέταση DNA στα οστά του Αγίου θα έριχνε φως στην υπόθεση, ωστόσο η εκκλησία (εννοείται) το αρνείται. Αν δηλαδή, σήμερα στη Βενετία τα λείψανα είναι του Μάρκου, του Αλέξανδρου ή κάποιου άλλου…

Δημοσιεύτηκε στο «Scripta Manent της «Sportday» στις 6 Νοεμβρίου 2018.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το καλύτερο link για live stream

Ανάλυση, δεδομένα και λάθη στο Μακεδονικό ζήτημα

10+1 συμπεράσματα από τις #ekloges2019