Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

1985. Το δίλημμα του Ανδρέα, Καραμανλής ή Σαρτζετάκης;


 Ο θεσμός του Προέδρου της Δημοκρατίας έχει περισσότερο συμβολική παρά πολιτική ισχύ.

 Και η Αικατερίνη Στεφανοπούλου θα είναι, κατά σειρά, το όγδοο πρόσωπο που θα κάτσει στην καρέκλα, την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Μόνο ο Κωνσταντίνος Καραμανλής (1980-85 και 1990-95), ο Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος (1995-05) και ο Κάρολος Παπούλιας (2005-15) θήτευσαν δύο φορές – δεν υπάρχει δικαίωμα για τρίτη πενταετία βάσει συντάγματος. Και είθισται το κυβερνών κόμμα να προτείνει είτε ουδέτερο, με τον πολιτικό του χώρο, πρόσωπο, είτε φίλα προσκείμενο στο… απέναντι, ώστε να εξασφαλίσει την εκλογή του προτεινόμενου προσώπου.

Παλιότερα βέβαια τούτο δεν ίσχυε και έφερε τα… πάνω κάτω, στις 9 Μαρτίου 1985, η πέρα από κάθε λογική πρόταση του Ανδρέα Παπανδρέου, άρα και του ΠΑΣΟΚ για τον Χρήστο Σαρτζετάκη. 

 
Πολιτική, είχε πει κάποτε ο Φρανσουά Μιτεράν, είναι η διαχείριση των συμβολισμών. Και μία ωραία πρωία ο Παπανδρέου συνειδητοποίησε ότι το ενδεχόμενο υποστήριξης της επανεκλογής του Καραμανλή στην προεδρία της Δημοκρατίας, θα είχε τις συνέπειες για το ΠΑΣΟΚ σε μια περίοδο πόλωσης με τη Νέα Δημοκρατία, μετά την πρώτη 4ετία του κινήματος στην εξουσία. Δεν θα ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που θα… έπεφτε ο Καραμανλής. Είχε πέσει και το 1963, ύστερα από αλληλουχία γεγονότων που ξεκίνησαν με τις εκλογές «βίας και νοθείας» του 1961, για τις οποίες ως τον θάνατό του δήλωνε… πλήρη άγνοια, και κορυφώθηκαν με τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς της Δεξιάς.

Από τον Λαμπράκη… στον Αλευρά

Ο Σαρτζετάκης ήταν σύμβολο. Ηταν ο ανακριτής στην υπόθεση Λαμπράκη, δίχως να υποκύψει σε πολιτικές πιέσεις που δέχτηκε από την τότε πολιτική και δικαστική εξουσία, μια γενναία στάση του αποτυπώθηκε στην ταινία «Ζ» του Κώστα Γαβρά. Και επί Χούντας όχι απολύθηκε από το δικαστικό σώμα, αλλά συνελήφθη δύο φορές, βασανίστηκε στα ΕΑΤ-ΕΣΑ και φυλακίστηκε, χωρίς δίκη. Αποφυλακίστηκε μόνο μετά τη διεθνή κατακραυγή, το 1971.

Η εκλογή του Σαρτζετάκη, τότε, συνδέθηκε με δύο προβλήματα Συνταγματικού Δικαίου, τα «χρωματιστά ψηφοδέλτια» και την «ψήφο Αλευρά». Για την ψηφοφορία χρησιμοποιήθηκαν ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος για κάθε υποψήφιο, κάτι που η τότε αξιωματική αντιπολίτευση, η Νέα Δημοκρατία, κατήγγειλε ως απόπειρα ακύρωσης του μυστικού χαρακτήρα της ψηφοφορίας επειδή, όπως υποστήριξε, το χρώμα του κάθε ψηφοδελτίου διακρινόταν από τον ημιδιαφανή φάκελο ενώ υποστηρίχθηκε ότι ο τότε Πρόεδρος της Βουλής, Γιάννης Αλευράς, δεν έπρεπε να λάβει μέρος στην ψηφοφορία ως εκτελών χρέη Προέδρου της Δημοκρατίας μετά την πρόωρη παραίτηση Καραμανλή. Εντέλει στην τρίτη και τελευταία ψηφοφορία, με τη συμμετοχή Αλευρά ο οποίος ψήφισε υπέρ της εκλογής Σαρτζετάκη, ο υποψήφιος πρόεδρος έλαβε τους απαιτούμενους 180 ψήφους και εξελέγη.

 
Ο Καραμανλής όμως, μερικούς μήνες νωρίτερα, είχε λάβει από τον Παπανδρέου τη διαβεβαίωση ότι θα προτεινόταν από το ΠΑΣΟΚ για επανεκλογή. Τι μεσολάβησε, καίτοι οι δύο άνδρες είχαν βρει ένα modus vivendi συνύπαρξης στην πολιτική, και ο τότε πρωθυπουργός ερωτούμενος σχετικά, είχε αναρωτηθεί «βλέπετε κανέναν καλύτερο;». 

Ομως, μέσα στο κίνημα οι αντιδράσεις ήταν πολλές και έντονες, που τις εξέφραζε η εφημερίδα «Αυριανή», με πολύ υψηλή κυκλοφορία και διείσδυση στην κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ. 

Ο Ανδρέας, μπροστά στο δίλημμα να φανεί συνεπής στην δημόσια δέσμευση του για την ανανέωση της θητείας Καραμανλή ή να διαφυλάξει την ενότητα του κινήματος προτείνοντας άλλο πρόσωπο, στράφηκε στη λύση Σαρτζετάκη. Μια απόφαση απογυμνωμένη από κάθε στοιχείο ηθικής αλλά αποδείχτηκε πολιτικά ορθή και λίγους μήνες μετά το ΠΑΣΟΚ, μέσα σε κλίμα άγριας πόλωσης, κέρδισε τις εκλογές με 45,82%.

Δημοσιεύτηκε στο «Επί παντός» της «Sportday» στις 17 Ιανουαρίου 2020

Σχόλια

Most read

Το καλύτερο link για live stream

Δύο λόγια για το Μάτι…

Η αρχή